Bài viết này cung cấp một bộ bài tập chi tiết về số thập phân, bao gồm các dạng toán từ cơ bản đến nâng cao, giúp học sinh lớp 5 củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải toán. Nội dung bao gồm các bài tập về đọc, viết, tính nhẩm, so sánh, thực hiện phép tính, tìm ẩn số, tính giá trị biểu thức, giải bài toán có lời văn và tính bằng cách thuận tiện nhất.
I. Các Dạng Bài Tập Cơ Bản
1. Đọc và Viết Số Thập Phân
Đây là dạng bài tập nền tảng, giúp học sinh làm quen với cách đọc và viết các số thập phân.
| Viết số | Đọc số |
|---|---|
| 86,524 | Tám mươi sáu phẩy năm trăm hai mươi tư |
| 0,006 | Không phẩy không trăm linh sáu |
| 301,24 | Ba trăm linh một phẩy hai mươi tư |
| 50,709 | Năm mươi phẩy bảy trăm linh chín |
2. Tính Nhẩm Với Số Thập Phân
Các bài tập tính nhẩm giúp học sinh nắm vững quy tắc nhân, chia số thập phân với 10, 100, 1000 và các lũy thừa tương ứng của 0,1.
a) 112,4 x 10 = 1124 ; b) 68,3 x 100 = 6830 ; c) 4,351 x 1000 = 4351
d) 112,5 x 0,1 = 11,25 ; e) 68,3 x 0,01 = 0,683 ; f) 4,351 x 0,001 = 0,004351
a) 87,6 : 10 = 8,76 ; b) 5,89 : 100 = 0,0589 ; c) 172,4 : 1000 = 0,1724
d) 6,87 : 0,1 = 68,7 ; e) 23,456 : 0,01 = 2345,6 ; f) 0,23 : 0,001 = 230
3. So Sánh Số Thập Phân
Kỹ năng so sánh số thập phân là cần thiết để sắp xếp các số theo thứ tự hoặc xác định số lớn hơn, nhỏ hơn.
48,97 > 48,89
64,970 < 65,98
7,843 < 7,85
76,089 > 75,2
36,324 < 36,38
4,05 = 4,050
II. Các Dạng Bài Tập Nâng Cao
1. Đặt Tính Rồi Tính
Dạng bài này rèn luyện cho học sinh kỹ năng thực hiện chính xác các phép cộng, trừ, nhân, chia số thập phân.
- a) 247,06 + 316,492 = 563,552
- b) 152,47 + 93 = 245,47
- c) 642,78 – 21,472 = 621,308
- d) 91,4 – 82 = 9,4
- e) 0,524 x 304 = 159,296
- f) 112,56 : 28 = 4,02
2. Tìm Số Chưa Biết
Các bài toán tìm ẩn số giúp học sinh vận dụng linh hoạt các quy tắc về phép tính với số thập phân.
a) ? + 5,38 = 12,7 => ? = 7,32
b) 18,75 – ? = 6,25 => ? = 12,5
c) 26,102 x ? = 65,255 => ? = 2,5
d) ? : 3,2 = 17,64 => ? = 56,448
3. Tính Giá Trị Biểu Thức
Rèn luyện khả năng áp dụng đúng thứ tự thực hiện các phép tính và quy tắc ưu tiên dấu ngoặc.
a) (256,8 – 146,8) : 8 + 20,06 = 110 : 8 + 20,06 = 13,75 + 20,06 = 33,81
b) 12,64 – 17,28 : 9,6 = 12,64 – 1,8 = 10,84
4. Giải Bài Toán Có Lời Văn
Đây là dạng bài tổng hợp, đòi hỏi học sinh kết hợp nhiều kỹ năng đã học để giải quyết tình huống thực tế.
Bài toán: Một thửa ruộng hình chữ nhật có chiều rộng là 12,5m và có diện tích bằng diện tích hình vuông cạnh 20m. Tính chu vi của thửa ruộng hình chữ nhật đó.
- Diện tích hình vuông (cũng là diện tích thửa ruộng hình chữ nhật) là: 20m x 20m = 400 m².
- Chiều dài của thửa ruộng hình chữ nhật là: 400 m² : 12,5m = 32m.
- Chu vi của thửa ruộng hình chữ nhật là: (32m + 12,5m) x 2 = 89m.
Đáp số: 89 m.
5. Tính Bằng Cách Thuận Tiện Nhất
Các bài tập này khuyến khích học sinh tìm ra phương pháp giải nhanh và hiệu quả nhất bằng cách vận dụng các tính chất của phép toán.
a) 5,24 + 2,58 + 4,76 + 7,42 = (5,24 + 4,76) + (2,58 + 7,42) = 10 + 10 = 20
b) 31,55 + 30,78 – 21,55 – 10,78 = (31,55 – 21,55) + (30,78 – 10,78) = 10 + 20 = 30
c) 0,06 : 0,125 + 0,12 : 0,25 + 0,12 : 0,5 = 0,06 x 8 + 0,12 x 4 + 0,12 x 2 = 0,48 + 0,48 + 0,24 = 1,2
(Hoặc: 0,12 x 4 + 0,12 x 4 + 0,12 x 2 = 0,12 x (4+4+2) = 0,12 x 10 = 1,2)
6. Bài Toán Ứng Dụng Thực Tế
Bài toán này liên quan đến việc nhận biết sai sót trong quá trình ghi chép và tìm ra các số ban đầu.
Bài toán: Tổng của hai số bằng 15,8. Do viết vội, An đã viết lệch dấu phẩy của số lớn sang phải 1 hàng nên tổng hai số là 134,24. Tìm số bé.
- Khi dời dấu phẩy của số lớn sang phải 1 hàng, số đó tăng lên 10 lần.
- Hiệu giữa tổng sai và tổng đúng là: 134,24 – 15,8 = 118,44.
- Hiệu này tương ứng với 9 lần số lớn (vì số lớn tăng lên 10 lần, tức là tăng thêm 9 lần số lớn so với ban đầu).
- Số lớn là: 118,44 : 9 = 13,16.
- Số bé là: 15,8 – 13,16 = 2,64.
Đáp số: 2,64.
Hy vọng bộ bài tập này sẽ giúp các em học sinh lớp 5 nắm vững kiến thức về số thập phân và tự tin hơn trong học tập.







