Ngành y học không ngừng phát triển, đòi hỏi những người làm việc và học tập trong lĩnh vực này phải liên tục cập nhật kiến thức mới. Tiếng Anh chuyên ngành Y chính là công cụ thiết yếu để tiếp cận những tiến bộ đó. Bài viết này cung cấp một bộ sưu tập phong phú các thuật ngữ tiếng Anh y khoa thông dụng, giúp nâng cao khả năng giao tiếp và chuyên môn của bạn.
I. Thuật Ngữ Tiếng Anh Về Bệnh Viện
Các bệnh viện là trung tâm của ngành y tế, với nhiều khoa phòng và chức năng khác nhau. Việc nắm vững tên gọi các loại hình bệnh viện và các phòng ban chức năng sẽ giúp bạn định hướng tốt hơn trong môi trường y tế.
- Hospital: Bệnh viện
- Children hospital: Bệnh viện nhi
- General hospital: Bệnh viện đa khoa
- Dermatology hospital: Bệnh viện Da liễu
- Field hospital: Bệnh viện dã chiến
- Mental hospital: Bệnh viện tâm thần
- Orthopedic hospital: Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình
- Maternity hospital: Bệnh viện Sản
- Cottage hospital: Bệnh viện tuyến dưới, huyện
- National hospital: Bệnh viện trung ương
- Nursing home: Viện dưỡng lão
Các phòng ban quan trọng trong bệnh viện bao gồm:
- Admission office: Phòng tiếp nhận bệnh nhân
- Consulting room: Phòng khám bệnh
- Blood bank: Ngân hàng máu
- Surgery Suite: Khu phẫu thuật
- Operating room/theatre: Phòng mổ
- Isolation ward: Phòng cách ly
- Laboratory: Phòng xét nghiệm
- Pharmacy: Quầy thuốc, hiệu thuốc
- Emergency room: Phòng cấp cứu
II. Khoa Phòng Chuyên Môn Trong Bệnh Viện
Mỗi chuyên khoa đóng vai trò riêng biệt trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh. Dưới đây là danh sách các khoa phòng chuyên môn phổ biến:
- Diagnostic imaging: Khoa chẩn đoán hình ảnh (hoặc X-ray department)
- Inpatient department: Khoa bệnh nhân nội trú
- Outpatient department: Khoa bệnh nhân ngoại trú
- Pediatrics department: Khoa Nhi (Pediatrics dept)
- Gastroenterology Dept: Khoa Nội tiêu hóa
- Respiratory Dept: Khoa Hô hấp
- Nutrition & Dietetics: Khoa Dinh dưỡng
- Endocrinology Dept: Khoa Nội tiết
- Medicine Dept: Khoa Nội tổng hợp
- Neurology Dept: Khoa Nội Thần kinh
- Trauma – Orthopedics Dept: Khoa Chấn thương chỉnh hình
- Infectious Diseases Dept: Khoa Bệnh nhiễm
- Musculoskeletal system Dept: Khoa Cơ xương khớp
- Cardiology Dept: Khoa Nội tim mạch
- Physical therapy Dept: Khoa Vật lý trị liệu
- Obstetrics & Gynaecology Dept: Khoa Sản phụ khoa
- Urology Dept: Khoa Tiết niệu
- Rheumatology Dept: Khoa Thấp khớp
- Immunology Dept: Khoa Miễn dịch
- Kidney Dialysis Dept: Khoa Lọc thận (Haemodialysis)
- Oncology Dept: Khoa Ung bướu
- General Surgery Dept: Khoa Ngoại Tổng quát
- Hematology Dept: Khoa Huyết học
- Dermatology Dept: Khoa Da liễu
- Ophthalmology Dept: Khoa Mắt
- Pharmacy Dept: Khoa Dược
- Ear – Nose -Throat Dept: Khoa Tai – Mũi – Họng
Cảnh sát phong tỏa và khám nghiệm khu vực phát hiện thi thể nạn nhân
III. Dụng Cụ Y Tế Thông Dụng
Trang thiết bị y tế đóng vai trò quan trọng trong quá trình khám chữa bệnh. Việc biết tên tiếng Anh của các dụng cụ này sẽ hữu ích cho cả bệnh nhân và nhân viên y tế.
- Acid solution: Dung dịch thử axit
- Alcohol: Cồn sát khuẩn
- Ambulance: Xe cứu thương
- Antiseptic: Thuốc khử trùng
- Band-aid: Băng keo cá nhân
- Bandage: Vải băng vết thương
- Blood pressure monitor: Máy đo huyết áp
- Crutch: Cái nạng
- Defibrillator: Máy khử rung tim
- Dropper: Ống nhỏ giọt
- First aid kit: Túi sơ cứu
- Gurney: Giường có bánh lăn
- Life support: Máy hỗ trợ thở
- Needle: Mũi tiêm
- Oxygen mask: Mặt nạ oxy
- Scalpel: Dao phẫu thuật
- Stethoscope: Ống nghe
- Thermometer: Nhiệt kế
- Wheelchair: Xe lăn
IV. Bộ Phận Cơ Thể Người
Hiểu biết về các bộ phận cơ thể là kiến thức nền tảng trong y khoa.
- Jaw: Hàm
- Neck: Cổ
- Shoulder: Vai
- Armpit: Nách (Axilla)
- Upper arm: Cánh tay trên
- Forearm: Cẳng tay
- Wrist: Cổ tay
- Elbow: Khuỷu tay
- Back: Lưng
- Buttock: Mông
- Thigh: Đùi
- Calf: Bắp chân
- Leg: Chân
- Chest: Ngực (Thorax)
- Breast: Vú
- Nipple: Núm vú
- Stomach: Dạ dày (Abdomen)
- Navel: Rốn (Umbilicus)
- Hip: Hông
- Groin: Bẹn
- Knee: Đầu gối
- Shin: Ống chân
- Cheek: Má
- Chin: Cằm
- Ear: Tai
- Eardrum: Màng nhĩ
- Forehead: Trán
- Throat: Cổ họng
- Anus: Hậu môn
- Genitals: Cơ quan sinh dục
V. Các Cơ Quan Nội Tạng
Các cơ quan nội tạng đóng vai trò thiết yếu cho sự sống.
- Pancreas: Tụy
- Duodenum: Tá tràng
- Gall bladder: Túi mật
- Liver: Gan
- Kidney: Thận
- Spleen: Lách
- Stomach: Dạ dày
- Appendix: Ruột thừa
- Artery: Động mạch
- Bladder: Bàng quang
- Blood vessel: Mạch máu
- Brain: Não
- Cartilage: Sụn
- Colon: Ruột kết
- Heart: Tim
- Intestines: Ruột
- Large intestine: Ruột già
- Lung: Phổi
- Oesophagus: Thực quản
- Prostate gland: Tuyến tiền liệt
- Rectum: Trực tràng
- Small intestine: Ruột non
- Tendon: Gân
- Tonsils: Amidan
- Vein: Tĩnh mạch
- Windpipe: Khí quản
- Womb: Tử cung (Uterus)
- Clavicle: Xương đòn
- Humerus: Xương cánh tay
- Pelvis: Xương chậu
- Ribcage: Lồng ngực
- Rib: Xương sườn
- Skull: Xương sọ
- Backbone: Xương sống
VI. Chức Danh Y Khoa
Đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế đa dạng với các chuyên môn khác nhau.
- Forensic expert: Bác sĩ pháp y
- General practitioner (GP): Bác sĩ đa khoa
- Medical intern: Bác sĩ thực tập
- Allergist: Bác sĩ chuyên khoa dị ứng
- Anesthesiologist: Bác sĩ gây mê
- Andrologist: Bác sĩ nam khoa
- Cardiologist: Bác sĩ tim mạch
- Dentist: Nha sĩ
- Dietician: Chuyên gia dinh dưỡng
- Pathologist: Bác sĩ bệnh lý học
- Eastern medical doctor: Bác sĩ đông y
- Emergency doctor: Bác sĩ cấp cứu (Emergency Physician)
- Endocrinologist: Bác sĩ nội tiết
- ENT doctor: Bác sĩ Tai mũi họng
- Epidemiologist: Chuyên gia dịch tễ học
- Gastroenterologist: Bác sĩ tiêu hóa
- Gynaecologist: Bác sĩ sản phụ khoa
- Haematologist: Bác sĩ huyết học
- Hepatologist: Bác sĩ gan
- Herbalist: Thầy thuốc đông y
- Immunologist: Bác sĩ miễn dịch
- Internist: Bác sĩ khoa nội
- Nephrologist: Bác sĩ thận
- Neurologist: Bác sĩ thần kinh
- Neurosurgeon: Bác sĩ ngoại thần kinh
- Obstetrician: Bác sĩ sản khoa
- Oncologist: Bác sĩ ung thư
- Ophthalmologist: Bác sĩ mắt
- Orderly: Hộ lý
- Orthopedist: Bác sĩ ngoại chỉnh hình
- Otolaryngologist: Bác sĩ tai mũi họng
- Pediatrician: Bác sĩ nhi khoa
- Pharmacist: Dược sĩ
- Podiatrist: Bác sĩ phẫu thuật chân
- Psychiatrist: Bác sĩ tâm lý
- Pulmonologist: Bác sĩ phổi
- Radiologist: Bác sĩ X quang
- Surgeon: Bác sĩ phẫu thuật
- Thoracic surgeon: Bác sĩ ngoại lồng ngực
- Urologist: Bác sĩ tiết niệu
- Veterinarian: Bác sĩ thú y
VII. Các Chuyên Khoa Răng Hàm Mặt
Chăm sóc sức khỏe răng miệng là một phần quan trọng của sức khỏe tổng thể.
- Braces: Niềng răng
- Canine: Răng nanh
- Caries: Sâu răng
- Caps: Chụp răng
- Cement: Men răng
- Crown: Mão răng
- Decay: Sâu răng
- Dental: Nha khoa
- Dentures: Răng giả
- Enamel: Men răng
- False teeth: Răng giả
- Gums: Nướu
- Gingivitis: Viêm nướu
- Hygiene: Vệ sinh răng miệng
- Incisor: Răng cửa
- Jaw: Hàm
- Lips: Môi
- Local anesthesia: Gây tê tại chỗ
- Mouth: Miệng
- Oral surgery: Phẫu thuật răng miệng
- Permanent teeth: Răng vĩnh viễn
- Primary teeth: Răng sữa
- Wisdom tooth: Răng khôn
VIII. Các Bệnh Thường Gặp và Thuật Ngữ Liên Quan
Dưới đây là một số thuật ngữ liên quan đến các bệnh lý phổ biến trong các chuyên khoa khác nhau.
A. Thần kinh
- Abulia: Mất ý chí, nghị lực
- Agnosia: Mất khả năng nhận thức
- Agraphia: Rối loạn ngôn ngữ viết
- Alexia: Chứng khó đọc
- Anomia: Mất khả năng định danh
- Aphasia: Mất ngôn ngữ
- Aphonia: Mất giọng
B. Mắt
- Achromatopsia: Mù màu
- Amblyopia: Nhược thị
- Astigmatism: Loạn thị
- Conjunctivitis: Viêm kết mạc (Đau mắt đỏ)
- Cornea: Giác mạc
- Hyperopia: Viễn thị
- Myopia: Cận thị
- Night blindness: Quáng gà
- Pinkeye: Đau mắt đỏ
- Presbyopia: Lão thị
- Retina: Võng mạc
- Strabismus: Mắt lé
- Visual acuity: Thị lực
C. Tai Mũi Họng
- Allergic rhinitis: Viêm mũi dị ứng
- Endoscopy: Nội soi
- Sinusitis: Viêm xoang
- Tinnitus: Ù tai
D. Hô Hấp
- Asthma: Hen suyễn
- Lung cancer: Ung thư phổi
- Pneumonia: Viêm phổi
- Tuberculosis (TB): Bệnh lao
E. Tiêu Hóa
- Anemia: Thiếu máu
- Appendectomy: Phẫu thuật cắt ruột thừa
- Appendicitis: Viêm ruột thừa
- Cirrhosis: Xơ gan
- Colonoscopy: Nội soi đại tràng
- Constipation: Táo bón
- Indigestion: Khó tiêu
F. Da Liễu
- Albinism: Bạch tạng
- Alopecia: Rụng tóc
- Atopic Dermatitis: Viêm da cơ địa
- Dermatitis: Viêm da
- Eczema: Bệnh chàm da
G. Cơ Xương Khớp
- Bursitis: Viêm bao hoạt dịch
- Dislocation: Trật khớp
- Femur: Xương đùi
- Ligaments: Dây chằng
- Prosthesis: Bộ phận giả
- Scoliosis: Vẹo cột sống
- Tendonitis: Viêm gân
H. Nội Tiết
- Cholesterol: Mỡ trong máu
- Erythropoietin: Chất kích thích tạo hồng cầu
- Estrogen: Nội tiết tố nữ
- Testosterone: Nội tiết tố nam
- Hormones: Nội tiết tố
- Hypoglycemia: Hạ đường huyết
IX. Các Thuật Ngữ Viết Tắt Phổ Biến
Trong y khoa, việc sử dụng các từ viết tắt giúp tiết kiệm thời gian và không gian.
- A&E: Accident and Emergency Department (Khoa tai nạn và cấp cứu)
- ICU: Intensive care unit (Đơn vị chăm sóc tăng cường)
- HDU: High dependency unit (Đơn vị phụ thuộc cao)
- CSSD: Central sterile supply/services department (Bộ phận tiệt trùng)
- COPD: Chronic obstructive pulmonary disease (Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính)
- HIV: Human immunodeficiency virus
- AIDS: Acquired immunodeficiency syndrome
- ABG: Arterial Blood Gasses (Khí máu động mạch)
- ACL: Anterior Cruciate Ligament (Dây chằng chéo trước)
- BMI: Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể)
- BP: Blood Pressure (Huyết áp)
X. Câu Giao Tiếp Thông Dụng Trong Môi Trường Y Tế
Dưới đây là những câu giao tiếp cơ bản giúp bạn tương tác hiệu quả với nhân viên y tế hoặc bệnh nhân.
A. Bệnh nhân nói với nhân viên y tế:
- I’d like to see a doctor: Tôi muốn gặp bác sĩ.
- Do you have an appointment?: Anh/Chị có lịch hẹn trước không?
- I’d like to make an appointment to see Dr…: Tôi muốn hẹn gặp bác sĩ…
- What’s the problem?: Anh/Chị có vấn đề gì?
- I’ve got a…: Tôi bị…
- I’ve been feeling sick/headaches: Tôi cảm thấy mệt/nhức đầu.
- My joints are aching: Các khớp của tôi rất đau.
- How long have you been feeling like this?: Bạn đã cảm thấy như thế bao lâu rồi?
- Do you have any allergies?: Anh/Chị có bị dị ứng không?
B. Nhân viên y tế nói với bệnh nhân:
- How can I help you?: Tôi có thể giúp gì được Anh/Chị?
- What are your symptoms?: Anh/Chị có triệu chứng gì?
- Can I have a look?: Để tôi khám xem.
- Where does it hurt?: Anh/Chị bị đau chỗ nào?
- I’m going to give you an injection: Tôi sẽ tiêm cho Anh/Chị.
- You need to have a blood test: Anh/Chị cần thử máu.
- Take this prescription to the chemist: Hãy mang đơn thuốc này ra hàng thuốc.
XI. Lời Kết
Nắm vững bộ từ vựng tiếng Anh chuyên ngành y khoa này sẽ là một bước tiến quan trọng, giúp bạn tự tin hơn trong giao tiếp, học tập và làm việc trong lĩnh vực y tế. Hãy kiên trì ôn luyện và áp dụng thường xuyên để đạt hiệu quả tốt nhất.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- 500+ từ vựng tiếng anh chuyên ngành y khoa cần biết.
- Giới thiệu từ vựng tiếng anh chuyên ngành Dược thông dụng nhất. LANGMASTER
- Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành y tế theo chủ đề. QTS English
- 300+ Từ vựng tiếng Anh chuyên ngành Y Khoa thường gặp nhất 2024. TalkFirst
- Tổng hợp từ vựng tiếng Anh chuyên ngành Y cơ bản thường gặp. ZIM.VN
- Nắm lòng nhanh 147+ từ vựng tiếng Anh Y khoa cơ bản chuyên ngành. ANH VĂN HỘI VIỆT MỸ
- 1001 Từ vựng tiếng Anh Y khoa thông dụng, thường gặp nhất. TIẾNG ANH HỘI VIỆT MỸ
- Tất tần tật từ vựng bộ phận cơ thể tiếng Anh theo chủ đề. VUS
