Đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại Hoa Kỳ, đặc biệt là những cá nhân làm nghề tự do (freelancer) hoặc tự làm chủ, thuật ngữ “thuế tự kinh doanh” (Self-Employment Tax) là một khái niệm tài chính vô cùng quan trọng. Khác với nhân viên làm công ăn lương được công ty khấu trừ thuế trực tiếp, người tự kinh doanh phải tự chịu trách nhiệm tính toán và nộp khoản thuế này cho Sở Thuế vụ (IRS).
Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện và chuyên sâu về thuế tự kinh doanh, tập trung vào hai khía cạnh chính là An sinh Xã hội (Social Security) và Medicare. Lưu ý rằng nội dung này không bao gồm tất cả các loại thuế khác mà bạn có thể phải nộp, nhưng sẽ là nền tảng vững chắc để bạn hiểu rõ nghĩa vụ của mình. Trong quá trình tìm hiểu các văn bản pháp lý hoặc hợp đồng, nếu bạn gặp khó khăn về thuật ngữ, có thể tham khảo thêm đề xuất tiếng anh là gì để nắm bắt thông tin chính xác hơn.
Thuế tự kinh doanh là gì?
Về bản chất, thuế tự kinh doanh (SE tax) là khoản thuế bao gồm thuế An sinh Xã hội và thuế Medicare dành riêng cho những cá nhân làm việc cho chính mình. Nó tương tự như các khoản thuế An sinh Xã hội và Medicare được giữ lại từ tiền lương của hầu hết những người đi làm thuê.
Nếu bạn là nhân viên, chủ lao động sẽ tính và nộp các khoản này giúp bạn. Tuy nhiên, khi bạn tự kinh doanh, bạn phải tự tính thuế SE bằng cách sử dụng Bảng SE (Schedule SE) thuộc Mẫu 1040 hoặc 1040-SR. Một điểm lợi thế là bạn có thể khấu trừ phần “tương đương của chủ lao động” (employer-equivalent portion) trong thuế SE để tính tổng thu nhập đã điều chỉnh (Adjusted Gross Income), điều mà người làm công ăn lương không được phép làm.
Cơ cấu và Mức thuế suất thuế tự kinh doanh
Hiểu rõ về con số cụ thể sẽ giúp bạn lập kế hoạch tài chính tốt hơn cho năm thuế.
Tỷ lệ thuế hiện hành
Thuế suất thuế tự kinh doanh hiện tại được ấn định là 15,3%. Con số này là tổng hợp của hai phần:
- 12,4%: Dành cho An sinh xã hội (bảo hiểm cho người già, người còn sống và bảo hiểm khuyết tật).
- 2,9%: Dành cho Medicare (bảo hiểm bệnh viện).
Giới hạn thu nhập chịu thuế (Năm 2024)
Các quy định về thuế thường gắn liền với từng năm cụ thể. Do đó, việc nắm rõ cách đọc năm trong tiếng anh và các con số tài chính là rất cần thiết khi tra cứu tài liệu gốc từ IRS.
Đối với năm thuế 2024:
- Mức trần An sinh xã hội: Chỉ $168,600 đầu tiên trong tổng tiền lương, tiền boa và thu nhập ròng của bạn phải chịu mức thuế 12,4% này.
- Không có mức trần cho Medicare: Tất cả thu nhập ròng của bạn đều phải chịu mức thuế 2,9% cho Medicare, bất kể thu nhập cao đến đâu.
Nếu bạn có cả tiền lương đi làm thuê và thu nhập tự kinh doanh:
- Nếu tổng tiền lương đã đạt mức $168,600, bạn không cần nộp thêm phần 12,4% An sinh xã hội cho thu nhập tự kinh doanh.
- Tuy nhiên, bạn vẫn phải nộp 2,9% Medicare cho toàn bộ thu nhập tự kinh doanh.
Thuế Medicare bổ sung (Additional Medicare Tax)
Bạn sẽ phải chịu thêm 0,9% thuế Medicare nếu thu nhập từ việc tự kinh doanh (kết hợp với thu nhập của vợ/chồng nếu khai chung) vượt quá các ngưỡng sau:
| Tư cách khai thuế | Ngưỡng thu nhập |
|---|---|
| Vợ/chồng khai thuế chung | $250.000 |
| Vợ/chồng khai thuế riêng | $125.000 |
| Độc thân | $200.000 |
| Chủ hộ gia đình | $200.000 |
| Người vợ/chồng còn lại đủ điều kiện | $200.000 |
Lưu ý: Nếu năm thuế của bạn khác với năm dương lịch, hãy áp dụng mức thuế và giới hạn có hiệu lực vào đầu năm thuế đó.
Các khoản khấu trừ quan trọng
Là người tự kinh doanh, việc tối ưu hóa các khoản khấu trừ là chìa khóa để giảm gánh nặng tài chính. Khi kê khai, hãy chú ý đến sự chi tiết và chính xác, giống như việc sắp xếp thứ tự tính từ trong tiếng anh để câu văn (hay hồ sơ) trở nên hoàn chỉnh và chuyên nghiệp nhất.
1. Khấu trừ thuế tự kinh doanh
Như đã đề cập, bạn được phép khấu trừ một nửa số thuế SE đã nộp ra khỏi tổng thu nhập đã điều chỉnh của mình. Khoản khấu trừ này chỉ ảnh hưởng đến thuế thu nhập cá nhân, không làm giảm thu nhập ròng từ việc tự kinh doanh hay giảm chính số thuế SE phải nộp.
Ngoài ra, nếu bạn nộp Mẫu 1040 kèm theo Bảng C (Lợi nhuận hoặc Lỗ từ Kinh doanh), bạn có thể đủ điều kiện nhận Tín thuế Thu nhập kiếm được (EITC).
2. Khấu trừ bảo hiểm sức khỏe
Theo Đạo luật Việc làm Doanh nghiệp Nhỏ, cá nhân tự kinh doanh có thể khấu trừ chi phí bảo hiểm sức khỏe cho bản thân, vợ/chồng và người phụ thuộc. Khoản này được tính đến khi xác định thu nhập ròng. Hãy tham khảo kỹ hướng dẫn cho Mẫu 1040 để thực hiện đúng quyền lợi này.
Ai phải nộp thuế tự kinh doanh?
Không phải ai có thu nhập ngoài luồng cũng phải nộp loại thuế này. Bạn có nghĩa vụ nộp thuế SE và điền Bảng SE nếu rơi vào một trong hai trường hợp:
- Thu nhập ròng từ việc tự kinh doanh đạt từ $400 trở lên.
- Bạn có thu nhập từ vai trò nhân viên nhà thờ đạt từ $108,28 trở lên.
Đặc biệt, nếu bạn đang kinh doanh online, viết content dạo với những dòng cap tiếng anh cực ngắn để thu hút khách hàng quốc tế, hay làm bất kỳ công việc tự do nào (Gig worker), bạn thường sẽ dùng Bảng C để tính thu nhập ròng.
Lưu ý quan trọng: Các quy tắc này áp dụng cho mọi lứa tuổi, ngay cả khi bạn đã nghỉ hưu và đang nhận trợ cấp An sinh Xã hội.
Trường hợp đặc biệt: Người chăm sóc gia đình
Có các quy định riêng cho những người làm dịch vụ chăm sóc tại nhà cho người cao tuổi hoặc người khuyết tật. Nếu bạn làm việc dưới sự chỉ đạo trực tiếp của gia đình người được chăm sóc, bạn có thể được coi là nhân viên thay vì người tự kinh doanh. Hãy tham khảo “Ấn phẩm 926” của IRS để xác định đúng vị thế của mình.
Hướng dẫn đăng ký và nộp thuế
Để nộp thuế tự kinh doanh, điều kiện tiên quyết là bạn phải có mã số định danh thuế.
1. Mã số thuế cần thiết
- Số An sinh Xã hội (SSN): Nếu chưa có, bạn cần nộp đơn xin cấp thẻ SSN (Mẫu SS-5).
- Mã số thuế cá nhân (ITIN): Dành cho người nước ngoài cư trú hoặc không cư trú không đủ điều kiện xin SSN. Bạn cần nộp Mẫu W-7 để xin cấp mã này.
2. Phương thức thanh toán: Thuế ước tính (Estimated Taxes)
Hệ thống thuế của Mỹ hoạt động theo nguyên tắc “pay-as-you-go” (thuế phát sinh đến đâu, nộp đến đó). Vì người tự kinh doanh không bị khấu trừ lương hàng tháng, bạn thường phải nộp Thuế Ước tính theo từng quý (Quarterly Estimated Tax).
Việc không nộp hoặc nộp chậm thuế ước tính có thể dẫn đến các khoản phạt đáng tiếc. Trong thời đại số, nhiều người sử dụng mạng xã hội tiếng anh là gì để cập nhật tin tức hoặc tham gia các hội nhóm doanh nghiệp nhằm nhắc nhở nhau về các mốc thời gian nộp thuế quan trọng này.
Kết luận
Thuế tự kinh doanh là trách nhiệm bắt buộc đối với bất kỳ ai muốn xây dựng sự nghiệp độc lập tại Hoa Kỳ. Việc hiểu rõ tỷ lệ 15,3%, các ngưỡng thu nhập chịu thuế và cách thức khấu trừ sẽ giúp bạn tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa tài chính cá nhân. Hãy luôn ghi nhớ việc lưu trữ hồ sơ cẩn thận và thực hiện nghĩa vụ thuế ước tính hàng quý để tránh rắc rối với IRS.
Nếu bạn mới bắt đầu hành trình tự kinh doanh, hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia thuế để có chiến lược phù hợp nhất với mô hình kinh doanh của mình.
Tài liệu tham khảo
- IRS – Self-Employment Tax (Social Security and Medicare Taxes).
- IRS – Schedule SE (Form 1040).
- IRS – Publication 505 (Tax Withholding and Estimated Tax).
- IRS – Questions and answers for the Additional Medicare Tax.
